RİSK ALTINDAKİ GENÇLER VE SPOR

Daha önceki birçok yazımda, sporun çok farklı işlevinden ve hiç kuşkusuz o işlevi yerine getirirken karşılaştığı sorunlarından söz etmiştim. Enerjisi, hareketliliği, yaratıcılığı, grup üyeliğine yönlendirmesi, ortak dil yaratması, kuralları ve birleştiriciliği gibi özellikleri olan spor, bireylerin toplumsal yaşama aktif ve üretken bir biçimde katılmalarına ve kendi ayakları üzerinde durmalarına destek olduğunun altını buradan bir kez daha çizmek istiyorum. Spor bu nedenle, özellikle özel gereksinimli veya gelişimi tehlike altında olan gençlerle çalışmalarda da çok önemli bir araç olarak kullanılmaktadır.

Herkesin bildiği gibi her ülkenin gençlik ve gençlik hizmetleriyle ilgili politikaları, alt yapısı ve kaynakları farklılıklar göstermektedir. Farklı ülkelerde yapılan ve planlanan çalışmalar hakkında bilgi ve deneyim sahibi olmak, zaman ve kaynak tasarrufu sağlamakla kalmayıp aynı zamanda da yaratıcılığı da teşvik etmektedir. Ancak gözden kaçırılmaması gereken önemli bir nokta var ki, o da gençlere yönelik yapılandırılan hizmetlerin „amaç“ yerine „araç“ olmasıdır.

Bu bağlamda içerisinde yaşadığımız Federal Almanya’nın gençlik ve spor politikası hakkında bilgilendirmeler yapmanın, diğer ülkeler için de yol gösterici olacağını düşünmekteyim.Federal Almanyada Beden Eğitimi ve Spor kavramı son yıllarda çok farklı amaca yönelik hizmet etmeye yönelmiştir. Bunlardan bir tanesi de hiç kuşkusuz suça yönelen, uyuşturucu kullanan ve risk altındaki çocukların rehabilitasyonunda, sporun daha etkili bir biçimde kullanılması ve toplumların daha sağlıklı bireylerden oluşmasına hizmet etme anlayışıdır.

Bu doğrultuda özellikle gelişmiş ülkelerde ortaya çıkan gençlikle ilgili farklı sorunları çözmede sporun bu amaçla kullanılması, özellikle Federal Almanya’da, ülkenin spor otoritelerinin yanı sıra kulüpler tarafından da kavranmış olması oldukça önemli işlevleri yerine getirmektedir. Şöyle ki; Almanya’daki kulüplerin kendi çevresinde bulunan ve risk altındaki gençleri hedef alan çalışmaları ve bu çalışmaların sonuçları oldukça ilginç olup, ülkemiz için de örnek bir çalışma alanı olarak ta düşünülebilir.

Federal Almanya’nın bazı eyaletlerindeki gençlik ve spor kulüpleri, aktif olarak uygulanan sporun her türlü dalının yanı sıra, özellikle risk altındaki gençlere eğitim veren ve onların toplumda tekrar normal davranışlar içerisinde olmalarını sağlayan bir birim oluşturmuşlardır. Bu birim Eyalet Çocuk ve Gençlik Mahkemesi Yargıçlarından, Sosyologlardan, Pedegoglardan, Spor Eğitmenlerinden ve Psikologlardan oluşan bir gurup tarafından yönetilmekte ve yönlendirilmektedir.

Bu birimin işi; suç işleyen çocukların tutuk evinde değil, spor kulübü bünyesinde suçu oranında bir eğitim görmesini uygun görür, çocuk Eyalet Çocuk Mahkemesince uygun görülen 6 ay ya da 12 ay süreyle kulüp bünyesinde açılmış olan farklı amaçlı atölyelerde, hem bir meslek öğrenip emek sarfetmenin ne olduğunu öğrenirken, bunun yanı sıra Sosyo-Psikolojik bir tedavi sürecine tabi tutularak, tekrar topluma kazandırılır. Ha çocuk bunu istemezse de direk hapishaneye yollanılarak cezasını orada çeker. Tabii bu durum istenen bir şey değildir! Cezasını çeken kişiler aynı suçu tekrar etmekten kaçınmazlar!

Federal Almanya’nın bir göçmenler ülkesi haline geldiği bugünlerde, çok farklı kültürlerden oluşan ve farklı eyaletlerde bulunan insanların dolayısı ile bir yığın yabancı genç insanın enerjilerini hırsızlık, uyuşturucu satma, kullanma, gasp, çete oluşturma ve başkasına zarar vererek yaşama gibi alışkanlıklarından dolayı yaşamlarının en güzel dönemlerini ceza evlerinde geçirip süresi dolunca da kendi ülkesine gönderilmeyle son bulan bir hazin tablo ile karşı karşıya kalmaktadırlar. 

Oysa binbir umutlarla ve binbir zorluklarla buralara kadar gelen bu insanların uyum sorunlarının bir an önce çözüme ulaştırılması kaçınılmazdır. Bu konu ile ilgili genel bilgilendirmeye girmeden önce Almanya’daki sporun nasıl örgütlendiği ve hangi işlevin hangi kurum tarafından ne şekilde yerine getirildiği konusuna kısaca birbilgi vermek istiyorum.

Almanya’da Deutsche Olimpische Sport Bund (DOSB) (Alman Olimpik Spor Birliği); sporun bu ülkedeki en üst düzeydeki çatı kuruluşudur ve bu kuruluşun Almanya’da bulunan 16 eyalette bulunan Eyalet Spor Birlikleri adında  aynı işlevi yapan  alt kurumları vardır. Daha açık belirtmek gerekirse, Landes Sport Bund (LSB) yani (Eyalet Spor Birlikleri);  Almanya genelinde uygulanan hem performans, hem kitle ve hem de sağlık sporunun da en üst düzeyde uygulayıcısıdır.

Performans Sporu, Ulusal Olimpiyat Komitesi ve Ulusal Spor Federasyonlarınca yürütülürken, Gençlik ile (15-25 yaş) ilgili konunun tümü Deutsche Sport Jugend (Alman Gençlik Genel Müdürlüğü) DSJ denilen kuruma bırakılmıştır.  Bu kurumun merkezi Frankfurt’ta bulunmaktadır ve bu kurumun Almanya genelinde de her eyalette Landes Sport Jugend (LSJ) kurumları bulunmakta olup, gençliğin her türlü sportif ve kültürel faaliyetlerini ulusal ve uluslar arası alanda  yapan değişim ve eğitim çalışmalarını uygularlar.

Federal Almanya’da, özellikle Türk popülasyonun en kalabalık (4 Milyona yakın) olduğu düşünüldüğünde ve bu kalabalık nüfusun büyük bir çoğunluğunun genç nüfus olduğu varsayılınca, burada yaşayan gençlerimizin de yarınlarını Federal Alman yetkilileri kadar biz ülke gençlikten sorumlu kurumlarımız olarak, kendi gençlerimizin yarınlarını düşünmek zorunda olduğumuzu, buradan siz değerli okurlarımla paylaşmak istedim.

En içten saygılarımla.

Prof. Dr. Seyhan HASIRCI

dr.hasirci@t-online.de

TMOK Üyesi ve Fair Play Komisyonu üyesi olan Prof. Dr. Seyhan Hasırcı, Koblenz Landau Üniversitesi Spor Bilimleri Enstitüsünde ders verdi. İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Öğretim Üyesi, 2003 ten beri Almanya Olimpik Spor Birliği bünyesinde bulunan Türkiye masası danışmanı olarak görevini sürdürmekte. UEFA Taraftar experi olan Hasırcı, 2014 Yılından itibaren Spor Psikoloğu olarak çalışmalar yapmakta.
Prof. Dr. Hasırcı’nın Spor Psikolojisi alanında birçok kitap ve makaleleri bulunmakta.