Gladyatörler, Araba yarışları, Hamamlar

Roma’da en yaygın spor, araba yarışlarıydı. Köle birinci gelirse azat edilirdi. Birinci gelen atın heykeli dikilirdi.
Augustus’tan itibaren araba yarışları kurumsallaştı.
Roma’da kadınlar Spartalılardan etkilenerek, halter çalışmışlar, disk ve cirit atmışlardır.
Gladyatör dövüşleri ve at arabası yarışları 3. yy. da İtalya’yı ele geçiren Etrüsklere aittir. Romalılar bunları Etrüsklerden öğrenmişlerdir.
Gladyatörler; köleler, esirler ve suçlular arasından seçilirdi. Özel gladyatör okulları vardı. Yarışmadan önce tüm gladyatörlere yemek verilirdi.
Yarışma günü gladyatörler arabalarla getirilirlerdi. Yarışma alanındaki hayvan kafeslerinin ağzı açılır gladyatörlerle dövüşmeleri sağlanırdı.
Gladyatörlerin elindeki silahlar basitti. Yanan bir odun parçası, bir ağ, yay ve kılıçtı.
Bu şenlikler günlerce sürerdi. Ortalık oluk gibi akan kanlardan, kopmuş kol ve bacaklardan, parçalanmış cesetlerden geçilmezdi.
Zamanla bu şenlikler o kadar çoğaldı ki Romalıların bunları nasıl zaman bulup seyrettikleri sorulur olmuştu.
Ayrıca Romalılar türlü büyüklükte içi tüyle doldurulmuş toplar yapmışlardır.
M.s. 4. yüzyılda şenlikler 178 güne çıkmıştır.
Kanlı gladyatör dövüşleri, Hristiyanlığın yayılmasıyla yasaklanmıştır.
Roma’da boş zaman faaliyetlerinden biri de hamama gitmekti. Hamamlar sadece yıkanmak için değil, türlü beden alıştırmaları, fikir eğitimi için de kullanılırdı. Bunlar lüks ve görkemli yapılardı.
Soyunma odaları, masaj odaları, soğuk su havuzları bulunurdu. Hatta engelliler için özel banyolar mevcuttu. Bunun dışında, sanat galerileri, müzik salonları, dinlenme salonları vardı.
Hamamda beden çalışmalarını Gymnasyadorlar (cimnastik öğretmeni) yaptırırlardı.
Bu hamam kalıntılarına ülkemizde, Efes, Bergama, Afrodisias ve Pamukkale’de de rastlanmaktayız.
Ayrıca günümüzdeki; festival, futbol karşılaşmaları, at yarışları ve bahis içerikli profesyonel boks maçlarının temellerinin Romalılara kadar uzandığını görüyoruz.
Atayman V., Kurt M., Kurultay T. “Modern Sporun Dünü, Bugünü, Arenada Show” eserine büyük emek vermişler.

Artun TALAY

1955 yılında Ankara’da doğdu. Atletizm sporuyla 1968’de tanıştı. Çekiç atma branşında 20 yıl spor yaptı. 1988 yılında antrenörlüğe başladı. Türkiye şampiyonları, dünya ve Avrupa madalyalı, olimpiyat madalyalı sporcular yetiştirdi.

Atletizm Federasyonu’nun antrenörlük kurslarında atma branşı eğiticisi olarak dersler vermektedir. Yaşamına Ankara’da devam ettirmektedir.

Türkiye Fair Play Büyük Ödülü sahibi Artun Talay, ayrıca Dünya Fair Play Şeref Diploması Ödülüne layık görülmüştür.