Nereden Nereye? / Büyük Altay–1914

Tarihi…

Önceki Cumhurbaşkanlarımızdan rahmetli Celal Bayar’ın teşvik ve destekleri ile 16.Ocak.1914 tarihinde İzmir’de kurulan ve günümüze kadar kuruluş ilkelerinden taviz vermeden mücadele eden Altay Spor Kulübü, sadece bir spor kulübü değildir. Aynı zamanda ülkemizin bağımsızlık mücadelesinde dolaylı katkısı olan bir kulübümüzdür. Kurulduğu ilk günden itibaren vatanseverliğin ve milletin temsilcisi de olmuştur. Altay Kulübünün kurucuları ülkemizin işgaline karşı birleşerek direnmiş, mücadele etmiştir. Bu nedenle Altay Spor Kulübünü diğer kulüplerden ayıran bu özelliğinin tarihimizdeki yeri de ayrıdır. Kurulduğu günden itibaren başarılı sonuçlar alan Altay Spor Kulübünün sporcuları, 1923 yılında Ankara’ya yaptıkları bir seyahatte çok başarılı olmuşlar. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 1924 yılında Fransa Paris’te yapılacak Olimpiyatlara, ülkemizi temsil edecek sporcuların katılmaları için emir verdi. 1924 Paris Olimpiyatları’na da, Altay’dan Futbolcu olarak Hamit Aslan, Atlet olarak da Said Odyak katıldılar. Daha sonra 14.Ekim.1925 tarihinde İzmir’i ziyaretinde, Kordon’daki Türk Ocağı binasında Altay’ın kazandığı 9 Eylül kupasını gören Gazi Mustafa Kemal Atatürk; ”Aferin çocuklar, kupa da kazanmışlar” demiş ve Kulüp defterine de  “Altay Spor Kulübü’nde tanıdığım gençlik iftihara şayandır. Bu gençlik muvacehesinde istikbalin kuvveti ve saadeti en bariz görülmektedir.” diye yazmıştır. Bu da o tarihlerde Altay Spor Kulübü için gurur vesilesi olmuştur. Soyadı kanunundan sonra da Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Fahrettin (Altay) Paşa’ya, İzmir’de birlikte izledikleri bir futbol karşılaşması nedeniyle “Altay” soyadını vermiştir. Geçenlerde duayen gazeteci arkadaşım Avni Erboy’un da belirtiği gibi, Altay Spor Kulübü, İlkler şehri İzmir’in “ilkler kulübüdür.”

Başarıları ve ilkler…

* Altay Spor Kulübü ilkler şehri İzmir’in aynı zamanda ilklerin takımıdır.

* Altay Spor Kulübü, Türk futbol tarihinde deplasmana giden ilk takımdır. Türkiye Kupası’nı kazanan ikinci, Anadolu’dan ise ilk takım olarak tarihe geçmiştir.

* Kendi bünyesinden kulüp – takım çıkaran (Altınordu-Göztepe) ilk takımıdır.

* İzmir’in ilk milli futbolcusu da Altay bünyesinden çıkan Hamit Aslan’dır. İzmir’in ilk milli atleti yine Altay’ın bünyesinden çıkan Said Odyak’tır.

* Altay, önceki ismi Fuar Şehirleri Kupası olan UEFA Kupası’na katılan ilk Türk Takımıdır.

*Ulusal birinci Türkiye Ligi’nde ilk üçe giren, devamında, Türkiye Ziraat Kupası’nı kazanan ilk Anadolu Takımıdır.

* Türk futbolunu modernleştiren ve ülkemizin ilk profesyonel futbolcusu olan, soyadını bile Altay’dan alan Vahap Özaltay, Altay’ın futbolcusudur.

* Fenerbahçe, Galatasaray ve Beşiktaş’ın ilk üç takım geleneğini bozan ilk takım Altay’dır.

* Türkiye Kupası’nı, bu üç takım dışında kazanan ilk ekip Altay’dır.

* 15 kez İzmir şampiyonluğu yaşayan tek İzmir takımıdır.

* Altaylı olmak, her Altaylı için büyük bir gurur kaynağıdır. “Büyük ALTAY” sözü, yalnız spordaki başarılardan dolayı değildir. Büyük Altay’ı kuranların, ülkemiz için Kurtuluş Savaşı’nda mücadele etmelerinden, Cumhuriyet döneminde de Atatürk Devrimlerini korumalarından ve  yaşatmalarından dolayı söylendi.

Günümüzde Altay Spor Kulübü

Peki kurulduğu günden beri  başarılı olan ve sahip olduğu modern Gaziemir Kutlu Aktaş Spor  tesisleriyle birçok kulüpten daha fazla imkanları olmasına rağmen, Altay Kulübü bu günlere nasıl geldi? Taraftarıyla, yönetimleriyle, geçmişiyle ve başarılarıyla futbolumuzun köklü çınarı, 111 yıllık Büyük Altay, nasıl oluyor da 3.Lig’e düştü. Cevap çok basit. Kulübün yanlış yönetilmesi, Altay’a sahip çıkılmaması, alt yapıya önem verilmemesidir. Yaşanan mali sıkıntılar ve başarısızlıklar da maalesef bu günlere gelinmesine sebep odu. Eski futbolculara olan borçları nedeniyle, çok kısa bir süre önce Süper Lig’de yer aldığı 2021-2022 sezonunun devre arasında gelen transfer yasağı nedeniyle 3 yıl kadrosuna takviye yapamadı. Devamında yönetimlerin güçlü bir yatırımcı bulamaması, FİFA Disiplin Kurulu’ndan da 9 puan silme cezası gelince, bu üzücü sonuçla karşılaşıldı. Günümüzde toplam 1 milyar tl. civarında borcu olan Büyük Altay nasıl kurtulacak, başarılı günlerine nasıl kavuşacak? Bir ara diğer kulüpler gibi şirketleşme girişimleri yapılmasına rağmen, güvenilir bir yatırımcı bulunamadığı için başarılı olunamadı, mali sıkıntılar giderilemedi. Başarılı olduğu günlerde, kulübün başarısı için benimsenen, benim de yılarca mücadele ettiğim ama başarılı olamadığım “Düzenli başarı, gençlere güvenmekle olur” anlayışı da maalesef hayata geçirilemedi. Kendi gençlerine güvenmeyen yönetimler, ülkemizde moda olan aşırı sayıda yabancı futbolcu ve teknik direktörler almakla hata ettiler ve hala ediyorlar. Son üç yılda 13 yabancı uyruklu, 18 yerli futbolcu ile yollarını ayıran Altay, giden 31 futbolcunun yerlerini, alt yapıdan yetişen gençler ile takviye etti ama maalesef başarılı olamadı. Son üç sezon Büyük Altay’da 11 teknik Direktör, 5 Başkan görev yaptı. Bu nedenledir ki başarılı olamadı. Başarı için devamlılık esastır. Kendi sahası Alsancak’ta da başarılı olamayan Altay, deprem riski nedeniyle 2015 yılında yıkılıp 2021 yılında UEFA standartlarına uygun olarak hizmete giren Alsancak Stadyumu’nda hiç başarılı olamadı. Kendi evinde oynadığı karşılaşmalarda; Süper Lig’de 12 karşılaşmada 2 galibiyet, 3 beraberlik, 7 mağlubiyet; Birinci Lig’de 35 karşılaşmada 11 galibiyet, 6 beraberlik, 18 mağlubiyet, İkinci Lig’de de 16 karşılaşmada 5 galibiyet, 3 beraberlik, 8 mağlubiyet aldı. Toplam 63 karşılaşmada 18 galibiyet, 12 beraberlik, 33 mağlubiyet yaşandı. Alınan 18 galibiyetin 2’si hükmen kazanıldı. Bu sonuçlar, büyük başarılar kazanmış Altay’a hiç yakışmadı.

1960’lı yıllarda iki dönem Altay Kulübü Başkanlığını yapmış olan Amcaoğlum rahmetli Almus Vreskala’nın yanında Altay ile tanıştım. Daha sonra 1972-1999 yılları arasında İzmir Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünde, Şef, Amir ve İl Müdürü olarak tüm kulüplere destek oldum. Gerçek Altay’lı arkadaşım İbrahim Yüncü’nün ısrarlı istek ve takibi, Sayın Valim Kutlu Aktaş’ın da onayı  ile 1990 yılında kendine ait bir spor tesisi olmayan, Altay’dan ve devletten bir lira çıkmadan Büyük  Altay’a Gaziemir Kutlu Aktaş Spor tesislerini kazandıran, İzmirli Spor insanı olarak dileğim, 21-28.Mayıs.2025 tarihlerinde yapılacak Olağan Seçimli Genel Kurulda iyi ve öz verili bir Yönetim Kurulunun seçilmesidir. Ve en kısa zaman dilimi içinde de tarihi başarılarla dolu Büyük Altay’ın, hakkı olan yerde, Süper Lig’de mücadele etmesidir.

Bahri VRESKALA

bahrivreskala@gmail.com

İstanbul-İzmir Gençlik ve Spor e. İl Müdürü, TMOK Konsey Üyesi, İzmir Kulüpler

Birliği Kurucu ve Danışma Kurulu Üyesi, Türkiye Futbol Adamları Derneği İzmir

Şube Başkanı, Genel Merkez Yönetim Kurulu Üyesi, Ege Tenis Eğitim Vakfı

Kurucu Üye ve Başkanı, Atletizm, Futbol, Masa Tenisi, e. Hakemi, Atletizm, Sualtı

Yüzme Federasyonları e. Üyesi.