“Yetenek Taraması”

Spor ve bedensel faaliyetler insanlık tarihinden günümüze kadar hayatımızın ayrılmaz bir parçasıdır. Bilindiği üzere spor, belli kurallara uyularak ve disiplin içinde mücadele edilerek yapılan bir beden hareketidir. Amacı da insanın ruh ve beden sağlığını korumaktır. Devamında insanlar ve ülkeler arasında yakınlaşmayı, ulusal ve uluslararası dostlukları, barışı ve iş birliğini sağlar. Günümüzde 8 milyar 160 milyon nüfusa sahip dünyamızda spor önemli bir yere sahiptir. Her geçen gün spor yapanların sayısı artmaktadır. Özellikle de futbola olan ilgi oldukça fazladır. Seyirci sayılarına baktığımızda; Dünyada en çok kazandıran, izlenen, sporcusu ve taraftarı olan spor dalları içinde; 250 milyon sporcusu ve seyircisi ile birlikte yaklaşık 3.5 milyar ile birinci sırada futbol yer almaktadır. Zira futbol her yaştaki ülke insanlarının büyük ilgi duyduğu, oynadığı ve yakından takip ettiği bir spor dalıdır. Çoğu genç nüfusa sahip 86 milyonluk ülkemizde de en çok taraftarı olan spor dalı futboldur. Dünyadaki en çok sporcu ve taraftarı ile birlikte spor dallarına baktığımızda, sırasıyla; 1.Futbol 3.5 milyar, 2.Kriket 2.5 milyar, 3.Basketbol 2.4 milyar, 4.Hokey 2 milyar, 5.Tenis 1 milyar, 6.Yüzme 900 milyon, 7.Masa Tenisi 850 milyon, 8.Beyzbol 500 milyon, 9.Rugby 475 milyon, 10.Golf 450 milyon olduğu görülmektedir.

Ülkemizde özellikle son zamanlarda spor eğitimine, çalışmalarına, spor tesislerinin yapılmasına paralel olarak uluslararası spor karşılaşmalarında birçok spor dalında ferdi ve takım halinde başarılı sonuçlar alınmaktadır. Ferdi sporlarda kazanılan altın, gümüş, bronz madalyaların yanında, takım sporlarında da dünya birinciliği, dünya ikinciliği, Avrupa Şampiyonlukları kazanıldı. Bu başarılar şüphesiz Gençlik ve Spor Bakanlığımızın bütün spor dallarında, sporculara sağladığı imkanlar ve uygulanan projeler sayesinde oldu.

Yetenek Taraması – Gençlik ve Spor Bakanlığı…

Sporumuzun geleceğini sağlam temeller üzerine kurma yolunda, bütün spor dallarında, Gençlik ve Spor Bakanlığımızın hayata geçirdiği “Türkiye Sportif Yetenek Taraması ve Spora Yönlendirme Programı” ile çocuklarımızın küçük yaşlardan itibaren yetenekleri keşfedilerek başarılı olabilecekleri spor dallarına yönlendirilmeleridir. Burada amaç, ülkemize yeni şampiyonlar ve şampiyonluklar kazandırmak, sağlıklı yaşam gereği olan, toplumda spor yapma kültürünü arttırmak ve geliştirmektir. Sporun geniş kitlelere yayılması ile de çocuk ve gençlere sporu sevdirmek, onları sporla tanıştırmak, spora başlama yaşında bulunan yetenekli çocukları tespit etmektir.  Daha sonra, yetenekli oldukları spor branşlarına yönlendirilerek, başarılı üst düzey sporcuların yetiştirilmesidir. Geçmiş yıllarda, Yurdumuzdaki bütün okulları, spor tesislerini kapsayan, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında bir “İş Birliği Protokolü” imzalandı. Uygulanan bu protokol ile spordaki kabiliyetinin, yeteneğinin farkında olmayan çocuklar sporumuza kazandırıldı ve kazandırılmaktadır. Böylece daha sağlıklı, ahlaklı, öz güveni olan ve spor kültürüne sahip çocuklarımızın yetişmeleri sağlanmaktadır. Fair-Play’e uygun, iyi insan, iyi vatandaş, iyi sporcu yetiştirmek anlayışıyla uygulanan bu projede gelecekte kazanılacak başarılar hepimiz için gurur kaynağı olacaktır. 

Bu çalışmalarda eğitmenler küçük çocukların da ilgisini dikkate alarak değerlendirmeler yapmaktadırlar. Bu değerlendirmelerde çocuğun yaşına, yeteneğine ve fizyolojik gelişimine uygun spor dalı tespit edilerek yönlendirme yapılmaktadır. Ülkemizde yaşlara göre yapılacak spor çeşitleri sırasıyla; cimnastik 4-6 yaş, yüzme 5-6 yaş, tenis 7-8 yaş, basketbol 9-10 yaş, voleybol 10-12 yaş, su topu 10-12 yaş, hentbol 10-12 yaş, atletizm 10-16 yaş, kürek 11-14 yaş,  okçuluk 12-14 yaş, futbol 12-14 yaş, boks 13-15 yaş, halter 14-15 yaş olarak tespit edilmiştir.

Yetenek Taraması –  TFF / Türkiye Futbol Federasyonu…

Yetenek taraması, keşfi, bir futbol kulübü veya akademisi için, gelecek vadeden futbolcuları keşfetmek, bulmak ortaya çıkarmaktır. Ancak başarı için yetenekli sporcuyu seçmek için de bir sistemin olması şarttır. TFF – Türkiye Futbol Federasyonu da kendi bünyesinde, yıllar önce Yıldız Futbolcu Eğitim Merkezleri projesini başlattı. Buna bağlı, U14, U15, U16, U17, U18, U19, U20, U21 Ümit Milli, A2 Milli ve A Milli Futbol Takımlarımıza, ülke futbolumuza yetiştirilmek üzere bölge karmaları, gelişim ligleri, Futbol Akademileri oluşturuldu. Devamında futbolumuza yetenekli futbolcular bulabilmek için ülkemizin birçok şehrinde, hatta ülkemiz dışında çalışmalar yapıldı ve yapılmaktadır. Son olarak 26-27.Nisan.2025 tarihlerinde, Türk asıllı futbolcuları tespit etmek için ABD / Amerika Birleşik Devletleri’nin Miami şehrinde seçmeler gerçekleştirildi. Organizasyona farklı eyaletlerden 750 sporcu baş vurmuş. Seçimler sonunda, yaş kriteri ve teknik değerlendirmelere göre 52 oyuncu, pratik uygulamalara seçilmiş. Bu uygulama bana göre fazla önemli değil. Zira yabancı ülkelerdeki futbola meraklı çocuklarımız bulundukları şehir takımlarında oynamaktadırlar. Şu anda yurt dışındaki başarılı futbolcularımız kadroya alındıklarında Uluslararası Milli futbol karşılaşmalarımızda ülkemizi temsil etmektedirler. Önemli olan, dış ülkelerde yetenekli sporcu aramak değil, 86 milyonluk Ülkemizde kendi çocuklarımız için daha fazla araştırma ve değerlendirme çalışmalarının arttırılarak yapılmasıdır. TFF Türkiye Futbol Federasyonuna ek olarak, kulüplerimizin kendi bünyelerinde yaptıkları eğitim çalışmalarına rağmen maalesef futbolda istenilen başarının gelmemesinin çok iyi araştırılması ve değerlendirilmesi önemlidir ve gereklidir. Bana göre yapılması gereken; uzun yıllar mücadele ettiğim ama başarılı olamadığım ülkemizdeki aşırı sayıdaki yabancı futbolcu ve teknik direktörlerin sayılarının azaltılmamasıdır. Fazla sayıdaki yabancılar aynı zamanda kendi gençlerimizin önlerini kapatmakta, hak’ larının yenilmesine de sebep oluyorlar. Nerdeyse kadrolarında tamamına yakın yabancılarla yurt dışında mücadele eden kulüplerimiz de maalesef başarılı olamıyorlar. Hatırlanacağı üzere kulüplerimizde en çok 3 yabancı izni olduğu 2002 yılında A Milli Futbol Takımımız dünya 3.sü olmuştu. Son yıllarda da A Milli Kadın Voleybol Takımımız Avrupa ve Dünya birincilikleri kazandı, geçenlerde de Trabzonspor U19 Futbol Takımımız UEFA – Avrupa Gençlik Lig’inde 2. oldu. Bu başarılar ülke olarak hepimizi gururlandırmakta ve mutlu etmektedir.

Çocuklarımıza, gençlerimize teknik direktörlerimize güvenmeli ve imkan verilmelidir. Bunlar yapıldığında, başarı kendiliğinden gelecektir. Unutulmamalıdır ki; “Düzenli başarı, gençlerimize güvenmekle olur.”  

Bahri VRESKALA

bahrivreskala@gmail.com

İstanbul-İzmir Gençlik ve Spor e. İl Müdürü, TMOK Konsey Üyesi, İzmir Kulüpler

Birliği Kurucu ve Danışma Kurulu Üyesi, Türkiye Futbol Adamları Derneği İzmir

Şube Başkanı, Genel Merkez Yönetim Kurulu Üyesi, Ege Tenis Eğitim Vakfı

Kurucu Üye ve Başkanı, Atletizm, Futbol, Masa Tenisi, e. Hakemi, Atletizm, Sualtı

Yüzme Federasyonları e. Üyesi.