bahrivreskala@gmail.comİstanbul-İzmir Gençlik ve Spor e. İl Müdürü, TMOK Konsey Üyesi, İzmir KulüplerBirliği Kurucu ve Danışma Kurulu Üyesi, Türkiye Futbol Adamları Derneği İzmirŞube Başkanı, Genel Merkez Yönetim Kurulu Üyesi, Ege Tenis Eğitim VakfıKurucu Üye ve Başkanı, Atletizm, Futbol, Masa Tenisi, e. Hakemi, Atletizm, SualtıYüzme Federasyonları e. Üyesi.
11.Kasım.2025 tarihinde İZTO – İzmir Ticaret Odası Protokol Toplantı Salonunda, futbol kulüplerimize gönüllü olarak hizmet veren, kurucu ve halen Danışma Kurulu üyesi olduğum İZVAK – İzmir Spor Kulüpleri Birliği Vakfımızın 2025 yılı Danışma Kurulu toplantısı gerçekleştirildi. TOBB – Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkan Yardımcısı, EBSO – Ege Bölgesi Sanayi Odası Başkanı, Karşıyaka Spor Kulübü önceki başkan yardımcısı, spor insanı Ender Yorgancılar’ın başkanlığında yapılan toplantıda, İZVAK Başkanı Ali Erten, İZVAK Danışma Kurulu üyeleri ve futbol kulüpleri temsilcilerinin katılımları ile 9 ay süren bir çalışma ile sporun kent ekonomisine katkısı görüşüldü. Toplantıda İZVAK – İzmir Ekonomi Üniversitesi iş birliği ile yapılan “İzmir Futbol Kulüplerinin Kent Ekonomisine Katkısı” konulu araştırma raporu ve sonuçları tartışıldı. Sanayici ve spor insanı kimliği ile sporun ekonomiye katkısını anlatan Ender Yorgancılar’dan sonra İZVAK Başkanı Ali Erten, devamında raporu hazırlayan akademisyenler Murat ve Onur Bey rapor ile ilgili sunumlarını yaptılar. Konu ile ilgili marka olmuş Avrupa futbol kulüpleri de detaylı araştırılmış, ortaya çok verimli bir rapor çıkmıştır. Çalışmaların amacı, spor kulüplerimizin kent ekonomisinde farklı bileşenleri, sistemleri veya süreçleri bir araya getirerek bunların uyumlu bir şekilde çalışmasını sağlamak, kulüplerimiz için kalıcı gelir modellerini tespit etmektir. Raporda Real Madrid, Manchester City, Liverpool, Barcelona gibi başarılı marka kulüplerin kent ekonomisine katkısına geniş yer verilmiştir. Sunumdan sonra rapor hakkında karşılıklı soru-cevap bölümüne geçildi. Söz alan İzmirspor Kulübü Başkanı Av. Mustafa Kılıç, Türkiye Futbol Adamları Derneği İzmir Şubesi Başkanı, emekli İstanbul – İzmir Gençlik ve Spor İl Müdürü Bahri Vreskala, İzmir Büyükşehir Belediyesi Spor Daire Başkanı Berkhan Alptekin görüşlerini açıkladılar.
Foto: (İHA/İZMİR)
Av. Mustafa Kılıç; rapor çok güzel, ancak sadece Göztepe ve Altay kulüpleri ele alınmış, İzmirspor ve diğer kulüpler dikkate alınmamış dedi. Bahri Vreskala, “Raporu hazırlayanları tebrik ediyor ve teşekkür ediyorum. Çok detaylı ve açıklamalı hazırlanmış, Avrupa’nın Real Madrid, Barcelona, Liverpool gibi marka futbol kulüpleri örnek alınmış. Ancak bana göre bu rapora benzer ‘kulüpleri başarıya götürecek’ detaylı bir raporun da hazırlanması gerekiyor. Başarının olmadığı yerde sporun ekonomiye katkısı olmaz.” dedi. İzmir Büyükşehir Belediyesi Spor Daire Başkanı Berkhan Alptekin de uzun yıllar yapılamayan Karşıyaka futbol stadyumu arazisinin İzmir Büyükşehir Belediyesine devredildiğini, belediyenin de stadyum inşaatı için bütçeye 210 milyon TL ödenek koyduğunu, inşaatın üç yıl içinde tamamlanacağını bildirdi.
Görüleceği üzere İzmir futbolu için çok güzel çalışmalar yapılıyor. Ama önemli olan yapılan olumlu çalışmaların anlatılması değil, hayata geçirilmesidir. Uzun yıllar spora hizmet etmiş ve hâlâ etmekte olan bir spor insanı olarak, İZVAK Başkanı Ali Erten’in özverili ve ısrarlı çalışmaları ile İzmir’e kazandırılan Alsancak ve Göztepe Gürsel Aksel modern stadyumları gibi Karşıyaka’ya da bir stadyumun kazandırılmasıdır.
Yukarıda da belirttiğim gibi şehrin futbol takımının veya takımlarının başarılı olmaları, Barcelona, Real Madrid, Manchester City, Liverpool ve marka olmuş diğer takımlar gibi doğal olarak kent ekonomisine katkıda bulunacaktır. Bunun için de şehrin futbol takımı veya takımlarının başarılı olacakları projelere öncelik vermeleri gerekli ve önemlidir. Başarı için kısa vadeli değil, uzun vadeli projelere ağırlık verilmelidir. Bunun için de toplantıda görüşülen araştırma raporu gibi “kulüplere başarıyı getirecek raporların” hazırlanması ve hayata geçirilmesidir. Bu da Gençlik ve Spor Bakanlığı ile TFF – Türkiye Futbol Federasyonunun alacakları tedbirlerle mümkün olur.
Başarılı futbol kulüpleri şehirlerin odak noktasıdır. Şehirler spor ile de büyür, gelişir. Sporun birleştirici ve dönüştürücü gücü çok etkilidir. Spor karşılaşmaları şehrin ekonomisini güçlendirir. İspanya’da Barcelona, Madrid; İngiltere’de Manchester City, Liverpool şehirleri futbol takımları ile öne çıktılar. O kadar ki; İspanya temsilcisi Real Madrid, 2023-2024 sezonunda elde ettiği kazançla yıllık 1.05 milyar Euro gelire ulaşan ilk kulüp oldu. Devamında 1947 yılında Madrid’de yapılan Santiago Bernabeu Stadı’nın yenilenmesiyle bilet gelirlerini yüzde 103 artıran Real Madrid, 2024/25 sezonu itibarıyla futbol dünyasında görülmemiş bir finansal başarıya daha imza attı. Kulüp, üst üste ikinci defa 1 milyar Euro barajını aşarak yıllık 1,185 milyar Euro’luk rekor gelir elde etti. FIFA tarafından 20. yüzyılın en iyi futbol takımı olarak değerlendirilen Real Madrid, tarihi boyunca 36 La Liga, 20 Copa del Rey, 13 Supercopa de España, 15 UEFA Şampiyonlar Ligi, 2 UEFA Kupası, 6 UEFA Süper Kupası, 3 Kıtalararası Kupa ve 5 FIFA Kulüpler Dünya Kupası şampiyonluğu yaşamıştır.
2024-2025 sezonunda en çok kazanan, ilk 20’ye giren kulüplerin milyon Euro olarak gelirleri:
Real Madrid İspanya……………. 1.185
Manchester City İngiltere………. 838
Paris Saint-Germain Fransa…… 806
Manchester United İngiltere……. 771
Bayern Münih Almanya……….. 765
Barcelona İspanya……………….. 760
Arsenal İngiltere………………….. 717
Liverpool İngiltere…………………. 715
Tottenham İngiltere………………. 615
Chelsea İngiltere………………….. 546
Borussia Dortmund Almanya…. 514
Atletico Madrid İspanya……….. 410
Milan İtalya………………………….. 398
Inter İtalya…………………………… 391
Newcastle United İngiltere…… 372
Juventus İtalya…………………….. 356
West Ham United İngiltere…… 322
Aston Villa İngiltere……………… 310
Olimpik Marsilya Fransa………. 287
Olimpik Lion Fransa…………….. 264
Sıralama, ekonomi danışmanlık şirketi “Deloitte” tarafından yayımlanan 2025 yılı “Futbol Para Ligi” araştırmasına göre yapılmıştır. Görüldüğü üzere Avrupa’da futbol gelirlerinde İspanya, İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya büyük pay sahibidirler. Buna bağlı olarak kulüplerin bulundukları şehirlerde futbolun kent ekonomisine katkısı oldukça fazladır. İlk 20 kulüp içinde 86 milyon nüfusa sahip ülkemizden hiçbir takım yoktur. İngiltere ise 9 takım ile yer almaktadır. Bu durum maddi manevi olarak İngiltere’yi futbolun merkezi yapmıştır. Dileğim, ümidim ve beklentim, kendi gençlerimize güvenerek futbolumuzu başarılı kılmak ve üst seviyelere taşımaktır.