FIFA’nın Yaptırımları…

Bilindiği üzere dünya futbolunu yöneten FIFA (Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği), futbol ve salon futbolunun (futsal) dünyadaki en üst düzey yönetim organıdır. 21 Mayıs 1904 tarihinde Paris’te kurulan FIFA’nın merkezi, İsviçre’nin Zürih şehrindedir. FIFA, kendisine bağlı dünyadaki 211 ulusal futbol federasyonunun millî takımları arasında çeşitli futbol turnuvaları düzenleyen, dünya futbolunu yöneten, kuralları uygulayan ve değiştiren bir kuruluştur.

Gerçekleştirdiği en önemli turnuvalardan biri de 1930 yılında ilk kez Uruguay’da düzenlenen ve günümüze kadar devam eden FIFA Dünya Kupası’dır. II. Dünya Savaşı nedeniyle 1942 ve 1946 yıllarında turnuva yapılamamıştır. 11 Haziran-19 Temmuz 2026 tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletleri’nde 11, Meksika’da 3 ve Kanada’da 2 olmak üzere toplam 16 şehirde düzenlenen 2026 Dünya Kupası dâhil, günümüze kadar 23 FIFA Dünya Kupası turnuvası gerçekleştirilmiştir. Son turnuva, üç ülkenin ortaklaşa düzenlediği ilk FIFA Dünya Kupası ve takım sayısının 32’den 48’e çıkarıldığı ilk turnuva olma özelliğini de taşımaktadır.

FIFA’nın görevleri arasında, kendisine bağlı üye ülkelerdeki kulüpler, futbolcular ve teknik direktörler arasında yaşanan sorunlara çözüm bulmak ve gerekli düzenlemeler doğrultusunda yaptırımlar uygulamak da bulunmaktadır.

Buna bağlı olarak FIFA’nın güncel transfer tescil yasağı (Registration Ban) verilerine göre ülkemizdeki futbol kulüplerinin toplam 256 aktif dava dosyası bulunmaktadır. Bu durumda ülkemiz, dünya genelinde ve Avrupa’da en fazla FIFA uyuşmazlık dosyasına sahip ülke olarak ilk sırada yer almaktadır. Öyle ki FIFA sistemine kayıtlı her beş transfer yasağından biri ülkemizdeki kulüplere aittir.

Kulüplerimizin eski futbolcularına, teknik direktörlerine veya diğer kulüplere olan borçları nedeniyle ciddi bir kriz yaşanmaktadır. FIFA’nın güncel transfer tescil yasağı listesinde dünya genelinde 1.279 aktif kayıt bulunmaktadır. Ülkemiz, 32 kulübe ait 256 kayıtla açık ara ilk sırada yer almaktadır. Adana Demirspor 34, MKE Ankaragücü 27, Yeni Malatyaspor 25 ve Altay 21 kayıtla listenin başındadır.

FIFA’nın Transfer Yasağı Listesinde Bulunan Kulüplerimiz

1-ADANA (45): Adana Demirspor 34, Adanaspor 11.
2-ANKARA (29): MKE Ankaragücü 27, Gölbaşı Belediyespor 2.
3-İZMİR (26): Altay 21, Bucaspor 2, Bornova Hitab Spor 2, Konak Belediyespor 1.
4-MALATYA (25): Yeni Malatyaspor 25.
5-ANTALYA (21): Antalyaspor 15, Serik Belediyespor 6.
6-İSTANBUL (16): Pendikspor 7, Eyüpspor 4, Ataşehir Belediyespor 4, Telsizspor 1.
7-GAZİANTEP (13): Gaziantepspor 10, Gaziantep FK 3.
8-DENİZLİ (11): Denizlispor 11.
9-HATAY (10): Hatayspor 10.
10-KARABÜK (10): Kardemir Karabükspor 10.
11-ŞANLIURFA (10): Şanlıurfaspor 10.
12-GİRESUN (9): Giresunspor 6, Giresun Sanayispor 3.
13-MANİSA (9): Akhisarspor 9.
14-KAYSERİ (7): Kayserispor 6, Kayseri Erciyesspor 1.
15-MERSİN (7): Mersin Talimyurdu 4, Yeni Mersin İdmanyurdu 3.
16-SİVAS (4): Sivasspor 4.
17-BALIKESİR (2): Bandırmaspor 2.
18-BOLU (1): Boluspor 1.
19-VAN (1): Vanspor 1.

Görüleceği üzere MKE Ankaragücü (1910), Altay (1914), Eyüpspor (1919) ve Giresunspor (ilk kuruluşu 1925) gibi 100 yılı geride bırakmış kulüplerimiz bile oldukça sıkıntılı durumdadır.
Bu dosyalar çözüme kavuşturulmadığı, alacaklı futbolculara ve teknik direktörlere ödeme yapılmadığı veya anlaşma sağlanmadığı sürece FIFA tarafından kulüplere üç dönemlik ya da süresiz transfer yasağı cezaları uygulanmaya devam edilmektedir. Kulüpler, ancak ilgili borçlarını ödediklerinde dosyalarını kapatabilmekte ve yeniden transfer yapabilmektedir.

Yaşanan kriz sadece geçmişe ait değildir. Yasaklar listesinde eski kulüplerin yıllardır kapanmayan kayıtları tablonun bir bölümünü oluşturmaktadır. Ancak aktif yasakların çoğu son iki yılda başlamıştır. Toplam 256 kaydın 78’i 2025 yılında, 99’u ise 2026 yılında yapılmıştır. Aktif yasaklı 256 dosyanın yaklaşık yüzde 70’i son iki yılda devreye girmiştir. Ayrıca listede yedi kulübe ait 10 kadın futbolcuyla ilgili kayıt da bulunmaktadır.

Peki, nasıl oluyor da kulüplerimiz bu konuda FIFA’da 256 aktif dava dosyasıyla ilk sırada yer alıyor? Bunun cevabı çok basit: Ciddi araştırmalar yapılmadan gerçekleştirilen yanlış transferler, sağlıksız sözleşmeler ve yanlış spor politikalarıdır.

Hatırlanacağı üzere Altay Kulübü, 1997-2008 yılları arasında yanlış transfer politikalarıyla çok sayıda yabancı futbolcu almıştı. Öyle ki bazı yabancı futbolcular hiç oynamamış, bazıları yalnızca bir veya iki karşılaşmada forma giymiş, bazıları da tribünlerde oturmuştu. Bu durum Altay’ı çok zor bir duruma sokmuştu. Bu tür yanlışlar nedeniyle bir zamanlar Süper Lig’de mücadele eden 113 yıllık Büyük Altay, bugün üçüncü ligde mücadele etmektedir. Hatta 3 Ağustos 2026 tarihinde İzmir Adliyesi 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’ne kulübe kayyum atanması için başvuru yapılmış, 22 Eylül 2026 tarihinde ise kayyum talebinden vazgeçilmişti.

Günümüzde üst liglerde mücadele eden 600’e yakın futbolcunun yarısından fazlasını, yaklaşık 320 yabancı futbolcu oluşturmaktadır. Bana göre en büyük hata ve yanlışlık buradadır. Bu durum düzeltilmediği takdirde futbolumuzda özlenen ve istenilen başarı gelmeyecektir. Dileğim, bütün liglerimizde kendi gençlerimize ve teknik direktörlerimize daha fazla yer verilmesidir. Türkiye Futbol Federasyonumuza (TFF) ve Fenerbahçe Spor Kulübümüze, kendi teknik direktörlerimize görev verdikleri için çok teşekkür ediyorum.

Bahri VRESKALA

bahrivreskala@gmail.com

İstanbul-İzmir Gençlik ve Spor e. İl Müdürü, TMOK Konsey Üyesi, İzmir Kulüpler

Birliği Kurucu ve Danışma Kurulu Üyesi, Türkiye Futbol Adamları Derneği İzmir

Şube Başkanı, Genel Merkez Yönetim Kurulu Üyesi, Ege Tenis Eğitim Vakfı

Kurucu Üye ve Başkanı, Atletizm, Futbol, Masa Tenisi, e. Hakemi, Atletizm, Sualtı

Yüzme Federasyonları e. Üyesi.