YUMURTA KIRILMADAN OMLET OLMAZ!

TFF Başkanı Nihat Özdemir ve MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu neden oldukları hakem krizi sonrası gerekçeleri, geçmişte Lenin’e atfedilen “yumurta kırılmadan omlet olmaz!” söylemini hatırlatıyor.

Sözlük anlamı olarak; bir işi yapabilmek için bazı şeyleri feda etmemiz gerekebileceğini belirten bir laf. Yani, MHK proje kapsamında 13 üst düzey hakemi liste dışı bıraktı. Üst klasman ve FIFA hakemlik kariyerlerini bitirdi.

Bu işlem dışarıdan bakıldığı zaman tıpkı omlet yapmak basitmiş gibi görünür.

Malzeme basit yapımı kolaydır. Bir yönetim kurulu kararı yeterlidir.

Yağ ısındığında üzerine yumurta kırdığınızda işlem tamamlanmış olur. Bu ekran karşısında ‘ben olsam o golü atardım’ dedirten cinstendir.  Durum basitçe böyle, ancak “o iş sanıldığı gibi değil” belirli bir lezzeti olan iyi bir omlet ustalık ister. Vizyon gerektirir.

MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu alınan kararın yürüttükleri projenin birinci ayağı olduğunu ifade ediyor.

Oysaki;

Bir projede belirsizlikleri azaltmak, kuşkuları gidermek, kurum içi hesaplaşma riskini ortadan kaldırmak, kaynakları en iyi bir şekilde kullanmak için proje yöneticisinin demokratik liderlik tarzı çerçevesinde futbol odaklı, iletişim ve empati yeteneği gelişmiş, esnek ve çözüm odaklı kararlar alabilmesi, plan, kontrol ve koordinasyon yeteneğinin gelişmiş olması gerekir.  

Bu özellikler, proje sürecinde paydaşların zarara uğratmaması kazan-kazan yönteminin uygulanması ve projenin kurumsal bir imaj kaybı yaratmaması için zorunludur.

Bu anlamda, kararın gerekçelerine, uygulama ve yöntemine bakıldığında ciddi eksiklik ve yetersizlikleri olduğu söylenebilir.

Örneğin, ciddi bir planlama hatası var. MHK’nın neyi, neden, nasıl, ne zaman ve kime yapacağını iyi hesaplayamadığı ve mantıklı varsayımlar yapmadığı anlaşılıyor.

Kulüpleri tepkisine bakıldığında, kararın futbol odaklı olmadığı vepaydaşların proje dahil edilmedikleri anlaşılıyor. Paydaş’ız projenin olmayacağının bilinmesi gerekiyor.

Rıdvan Dilmen’in: “Cüneyt Çakır’ı aradım ‘Ben de sizin gibi televizyondan öğrendim’ dedi” sözleri, MHK ve hakemler arasında iletişim ve koordinasyon eksikliğini gösteriyor.

Kararın yeni istifalara yol açması, kontrol ve koordinasyon yeteneğinin olmadığını gösteriyor.

Zamanlama hatasının, zaman ve enerji kaybına yol açtığını, FIFA hakemlerinin grubun içinde olmasının imaj ve itibar kaybına neden olduğunu unutmamak gerekiyor. Bu konuya bir parantez açmak gerekirse, MHK ve kararlarını sorgulayan 6 hakemin omurgalı duruş göstererek istifa etmesi, bir tavır alış aynı zamanda ahlaki duruşu olan bir istifadır. Burada asıl mesele liyakatsizliği deşifre olmuş kişi/kişilerin “biz alın teri akıtarak klasman yükselmeye inanmış genç hakemlerin umudunu tükettik, işini dürüstçe yapan insanları hayal kırıklığına uğrattık, hakemler arasında ayrım yapmaya çalıştık, yetkimizi kişisel çıkarlarımız doğrultusunda kullanmaya çalıştık…” özeleştirisi sonrası aynı ahlaki duruş cesaretini gösterip gösteremeyeceğidir.

Sonuç olarak, proje bilimsel, planlama zihinsel bir faaliyettir. TFF ve MHK yöneticilerinin belirli bir amacın elde edilmesi için eylem yönü bilinçli bir faaliyeti ifade eder. Alınan kararlara gösterilen tepkiler; hakemler üzerinde otorite kurma adına soğukkanlı olabilme, olumlu düşünebilme, empati ve sebep-sonuç ilişkisi kurabilme yetisinin kaybedilmiş olduğunu gösteriyor.  

Hakemler şaşkın, kulüpler kızgın!

Üstelik, ortada omlet yok!

Doç. Dr. Recep CENGİZ

rcengiz1965@gmail.com

01.06.1965 Diyarbakır doğumlu. Lisans, Yüksek lisans ve Doktora eğitimini: Ankara Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor A.B.D.’da tamamladı.

Ulusal ve uluslararası bilimsel Kongre ve Sempozyumlarda 84 bildirisi bulunmaktadır.

Ulusal ve uluslararası spor bilimleri dergilerinde 45 yayınlanmış makalesi yer almıştır.

“O Küçe Senin Bu Küçe Benim”, “Kulübümüz Köklü, Camiamız Büyük Allah Kerim”, “Köşeli Yazılar”, “Top Patladı Şimdi Onarma Zamanı”, “İletişim”, “Sporda İletişim”, “Futbolda Yıldırma” ve “Her Sorun Futbola Gol Oluyor” kitaplarını yazdı.

TBMM ve bazı bakanlıklarda çeşitli komisyonlarda görev aldı.

Birçok ödül sahibi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Rekreasyon Anabilim Dalı Öğretim Üyesi olan yazar evli ve iki çocuk babası.