Ödülün Hâlâ Anlamı Varsa, Adı: Erdoğan Arıpınar’dır

Bazı kelimeler vardır; çok kullanıldıkça değer kazanmaz, aksine aşınır. “Ödül” de onlardan biridir. Bir zamanlar emeğin, sabrın ve hak edişin sessiz karşılığıyken; bugün parlak ışıklar, hazır metinler ve poz verilmiş alkışlar eşliğinde dolaşıma sokulan bir tören aksesuarına dönüşmüştür. Bu kadar hoyratça tüketilmesine tahammül etmek zordur. Çünkü ödül, dağıtılan ya da ayarlanan değil; hak edilip alınan bir değerdir.

Oysa bugün ödül, bir sonuç olmaktan çok bir araca dönüşmüş durumdadır. Yan yana gelmenin, görünmenin, hatırlanmanın bahanesidir artık. Hangi isimle aynı karede durulmak isteniyorsa, hangi popülerlikten pay devşirilecekse, ona uygun bir “ödül” gerekçesi mutlaka bulunur. Ölçütler esnek, başlıklar cömerttir. Keller sağırlar birbirini ağırlar; kimse gerçekten kimseyi duymaz.

Bu sistemin aktörleri de ne yaptıklarının farkındadır. Kime, neden ödül verildiği de; ödülün kimden, hangi gerekçeyle alındığı da ince ince hesaplanır. Ortada emeği tartan bir terazi, nesnel bir başarı ölçütü yoktur. Sadece karşılıklı bir meşrulaştırma ve görünürlük alışverişi vardır. Alan memnundur, veren memnundur; sistem kusursuz işler.

Törenler bu hâlin en görünür sahnesidir. Sahneye çıkanlar neredeyse hiç değişmez, alkış hep aynı yerden yükselir. Dağıtılanların çoğu ödül değil; olsa olsa birer onurluk, şilt ya da hatıra objesidir. Ama ışıklar yanıyorsa, fotoğraflar çekiliyorsa, kelimenin içinin boş olması kimsenin umurunda

Popülerliğin ölçü sayıldığı bir yerde, emeğin sessizliği kaybolur. İsim, içeriğin önüne geçer; görünürlük, değerin yerini alır. Böylece ödül, bir terazinin değil, bir vitrinin parçası hâline gelir. Bugün adeta ikili bir düzenin içindeyiz: Bir yanda gerçekten hak edilerek, çoğu zaman sessizce alınan ama pek görünmeyen ödüller; diğer yanda ilişkiyle, organizasyonla ve fotoğraf karesiyle üretilen “ödüller”. İkincisi hızla birincinin yerini almaktadır.

Tam da bu yüzden, her ödül aynı kefeye konamaz.

Fransa Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın onayıyla faaliyet gösteren LEGISPORT’un, “Sporda Şiddet ve Irkçılığa Nakavt (K.O.)” temasıyla 2025 yılında yürüttüğü uluslararası kampanya kapsamında Erdoğan Arıpınar’a verilen “Cezayir Fair Play Elçisi” unvanı ve Diplôme d’Honneur (Şeref Diploması), bu yozlaşmış ödül düzeninin tam karşısında duran nadir örneklerden biridir.

Bu ödül; bir tören ihtiyacının, protokol nezaketinin ya da karşılıklı görünürlük alışverişinin ürünü değildir. Sporda şiddet ve ırkçılıkla mücadele alanında yıllara yayılan, tutarlı ve sınırları aşan bir emeğin doğal sonucudur. Alkışa yaslanmaz, vitrine ihtiyaç duymaz. Değerini sessizliğinden ve ölçüsünden alır.

LEGISPORT tarafından verilen Şeref Diploması, uluslararası düzeyde ancak etik duruşu süreklilik kazanmış, ilkeyi popülerliğin önünde tutabilmiş isimlere verilir. Türk spor medyasının ve TMOK Fair Play Komisyonu’nun eski başkanı ve onursal üyesi olan, alanında bir asırlık çınar niteliğindeki Erdoğan Arıpınar’a bu unvanın layık görülmesi; yalnızca kişisel bir takdir değil, Fair Play anlayışının Cezayir gibi farklı bir coğrafyada somut karşılık bulmasına yapılan gerçek katkının da tescilidir. Aynı zamanda, “ödül” kelimesinin henüz tamamen anlamını yitirmediğini gösteren güçlü bir istisnadır.

Erdoğan Arıpınar’a verilen bu ödül, ölçünün hâlâ mümkün olduğunu, ilkenin korunabildiğini ve emeğin tüm gürültüye rağmen kendine yol bulabildiğini gösterir. Bugünün görünürlük ve tören odaklı ödül ekonomisi içinde Arıpınar, “ödül” kelimesinin içini gerçekten dolduran ender örneklerden biri olarak öne çıkar.

Ödül; dostluk pekiştirme aracı, itibar yatırımı ya da protokol süsü değildir. Ölçü yoksa anlam da yoktur. Bugün alkışlanan törenler yarın kimsenin hatırlamadığı fotoğraflara dönüşür. Hak edilerek alınan ödüller ise sessizdir ama kalıcıdır; çünkü onlar bir vitrinin değil, bir duruşun sonucudur.

Bazı ödüller kelimeyi tüketir, bazıları ise kelimeyi ait olduğu yere “emeğin ve ilkenin yanına” geri koyar. Erdoğan Arıpınar’a verilen bu onur, “ödül” kavramına yeniden ağırlık ve itibar kazandıran ender örneklerden biridir.

“Ödülün Hâlâ Anlamı Varsa, Adı: Erdoğan Arıpınar’dır”

Doç. Dr. Recep CENGİZ

rcengiz1965@gmail.com

01.06.1965 Diyarbakır doğumlu. Lisans, Yüksek lisans ve Doktora eğitimini: Ankara Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor A.B.D.’da tamamladı.

Ulusal ve uluslararası bilimsel Kongre ve Sempozyumlarda 84 bildirisi bulunmaktadır.

Ulusal ve uluslararası spor bilimleri dergilerinde 45 yayınlanmış makalesi yer almıştır.

“O Küçe Senin Bu Küçe Benim”, “Kulübümüz Köklü, Camiamız Büyük Allah Kerim”, “Köşeli Yazılar”, “Top Patladı Şimdi Onarma Zamanı”, “İletişim”, “Sporda İletişim”, “Futbolda Yıldırma” ve “Her Sorun Futbola Gol Oluyor” kitaplarını yazdı.

TBMM ve bazı bakanlıklarda çeşitli komisyonlarda görev aldı.

Birçok ödül sahibi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Rekreasyon Anabilim Dalı Öğretim Üyesi olan yazar evli ve iki çocuk babası.