Hakemleri eleştirmekle tartışmak aynı şey değil!

Birçok futbol insanı puan kayıpları, başarısızlık, gerginlik ve hayal kırıklıklarının hakem hatalarından kaynaklandığına inanıyor. Başarısızlığına kurban arayan bir çok yönetici, antrenör veya futbolcunun maç sonu “Hakem penaltımızı vermedi”, “Yenilgimizin nedeni hakem”, “Avantaj kuralını uygulamadı”, “Hakem maçın önüne geçti” serzenişleri eksik olmuyor.

Başarısızlık tanımını güçleştiren bir etmen olarak kabul edilen yansıtma, kişinin yaşadığı ve yaşattığı başarısızlığa bahane üretmesiyle yakından ilgilidir. Kendisine başarısızlıklarının suçunu yükleyecek bir kurban bulmuştur; “Hakemler!”

Bu bakış açısına göre hatalar oyunu olan bir futbolda müsabaka genelinde kötü performans gösteren sporcuların güçsüzlük, yorgunluk, dikkatsizlik ve isteksizlik gibi bedensel ve zihinsel yetersizliklerinde hakem kararlarının önemli olduğu iddia edilmektedir. Yani, performans kaybına hakem neden olmuş, futbolcu maç sonu demecinde: “Penaltımız verilmedi” derken, başarısızlığı “hakemlerin sırtına yıkıp” sorumluluktan kurtulmuştur!

Bizim dışımızdaki olaylar ve insanlar bizim olumsuz duygularımızın oluşmasına neden olabilir. Fakat hakem hatalarını başarısızlığa neden olarak göstermek doğru değildir. Hakem hatalarına dayalı başarısızlık saptaması (çok farklı değişkenin olduğu oyunu sadece tek değişken üzerinden analiz edildiğinden) en az hakem kararları kadar hatalı bir yaklaşımdır. Çünkü sporcuların hakemlerin hatalı kararlarından mı kötü performans sergilediği, yoksa kötü performans sergiledikleri için mi hakem hatalarını ön plana çıkardıkları belli değildir.

Futbol hatalar oyunu ise hakem hatalarını hissedilebilir olmaktan çıkarıp anlaşılabilir hale getirmek gerekiyor.

Hakem hatalarını eleştirmekle yönetsel yetersizliklerini tartışmak aynı şey değildir.

Hakem hatalarının eleştirdiğimiz kadar hatalı karar sonrası antrenör ve futbolcuların akışkan oyunda ne yaptığını da tartışmak gerekiyor.

Başarısızlık durumunda özeleştiri, üstünde durulması gereken önemli konulardan biridir. Yenilgi sonrası hakem yansıtması sporcuların bedensel ve ruhsal başarısızlığı önemsemeyip normalleştirmesine, antrenörlerin yanlış teşhis, gereksiz arayış ve yanlış yönelimlerine neden olabilir.

Antrenör maç analizinde düşüncelerde olduğu kadar duygular konusunda da açık ve dürüst konuşması futbolcuların, formsuz olduklarını kabul etmesine ve takımda verimliliğin artırılması konusunda doğru noktaya odaklanmalarını sağlar.

Futbolcuların oyunun akışında hakem hatalarından kaynaklanan stresi yönetmesi, duyguları kontrol etmesi, hakemin hatalarından kaynaklı performansı düşmeden oyuna devam edebilmesi profesyonelliğin gereği olmalıdır.

Doç. Dr. Recep CENGİZ

rcengiz1965@gmail.com

01.06.1965 Diyarbakır doğumlu. Lisans, Yüksek lisans ve Doktora eğitimini: Ankara Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor A.B.D.’da tamamladı.

Ulusal ve uluslararası bilimsel Kongre ve Sempozyumlarda 84 bildirisi bulunmaktadır.

Ulusal ve uluslararası spor bilimleri dergilerinde 45 yayınlanmış makalesi yer almıştır.

“O Küçe Senin Bu Küçe Benim”, “Kulübümüz Köklü, Camiamız Büyük Allah Kerim”, “Köşeli Yazılar”, “Top Patladı Şimdi Onarma Zamanı”, “İletişim”, “Sporda İletişim”, “Futbolda Yıldırma” ve “Her Sorun Futbola Gol Oluyor” kitaplarını yazdı.

TBMM ve bazı bakanlıklarda çeşitli komisyonlarda görev aldı.

Birçok ödül sahibi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Rekreasyon Anabilim Dalı Öğretim Üyesi olan yazar evli ve iki çocuk babası.