Öfkeli Antrenör ve Hakem

Öfkeli antrenör yönetiminde, futbol iki takım arasından oynanmıyor. Aynı zamanda, antrenörle hakemler arasında oynanıyor. Maçlarda skor ne olursa olsun oyunda hataya tahammül etmeyen (mükemmeliyetçi bir kişilik), hata yapana hoşgörü göster(e)meyen (otoriter yönetim tarzı), takımını değil oyunu yönetmek isteyen (bencil), çok çabuk öfkelenen (agresif), hata yapan oyuncularını fırçalamayı ve hakemlere itiraz etmeyi alışkanlık haline getirmiş  antrenör görüyoruz.

Antrenörlerin öfke ve saldırganlık dürtülerine hâkim olamadığı tahammülsüz durumlarda “anlama, empati ve hoşgörü” gibi disiplin sorunlarının yaşanması/yaşatması kaçınılmaz oluyor.

Antrenörün, saha kenarındaki öfkeli hali ve isyankâr tutumunda hakem kararlarına saygı gösterilmesi gerektiği anlamı çıkmıyor. Hakemlere “takımın haklarını korumak için itiraz ediyor” algısı futbolcu ve taraftarı kendisine uymaya zorluyor. Sorumluluk gerektiren bu ortamda birçok futbolcu duygudaşlık yapıp hakeme itiraz ediyor. Taraftarların haklı-haksız veya doğru-yanlışa bakmadan refleks halinde hakemler aleyhine tezahüratı, antrenörün yarattığı haksızlık algısına hazır olan taraftarlarda karşılık bulduğunu gösteriyor.

Bu durum takım motivasyonunu olumsuz etkiliyor. Dikkat, konsantrasyon ve İletişim sorunları kaçınılmaz oluyor. Oyunun doğasında öfke ve saldırganlık varmış gibi etik dışı davranışları normalleştirip, basit bir hakem hatasını güç ve karmaşık bir hale getirmek gerginlik ve karmaşa yaratmaktan başka bir işe yaramıyor.

Haksızlığa uğramış algısı haber niteliği taşıyacağından yeni tartışma konuları yaratması kaçınılmaz oluyor.

Sosyal medyada yaşanabilecek en önemli sorun antrenörlerin abartılı öfkeli tutumunun ne ölçüde anlaşılabilir ve kabul edilebilir olduğudur.

Antrenörler, hakem kararlarını hatalı veya yanlış bulabilir, takımına haksızlık yapıldığını da düşünebilir. Stresli müsabaka ortamında sakin kalmak ve hoşgörülü olabilmeyi başarabilmek, ancak faydalı ve zararlı olanları birbirinden ayrıt etmekle mümkün olabilir. Bu tutum yaşanmış olaylardan ders alarak geleceğe yön vermek şeklinde ortaya çıkar. Bilgi ve tecrübe davranışta karşılık bulduğunda kıymet kazanır.

Unutulmaması gereken, öfkeli ve saldırgan tutumlarla elde edilen sonuçların futbola katkı ve takıma yarar açısından değerleri ölçüldüğünde, hedeflenen faydanın sağlanamadığı gibi, olumsuz ardıl sonuçlar doğurduğudur. Bu tarz tutumlar; futbol, oyun, oyuncu ve taraftar niteliğine katkı sunmamakta, geçerli bir hak arama yöntemi olarak kabul edilmemekte, sosyal medyada gereksiz tartışmalara konu olup hayal kırıklığı ile sonuçlanmaktadır.

Antrenörlerin, hakem kararlarına itiraz etmesi olağan bir durumdur. Ancak, sabırlı olmak, doğru zaman ve ihtiyaç halinde saygı kurallarını zedelemeden itiraz edilmesi ideal bir durumdur. Eğitimci ve lider kimliği olan antrenörlerden düşük nitelikli ve öfkeli tutumlar yerine saygınlıklarını koruyacak daha özel şeyler denemeleri, empati yaparak anlayışlı olmaları, yapılan hatalara önyargısız hoşgörülü yaklaşmaları beklenir.

Hakem kararlarının bypass edilmesi oyunun adil yönetimine gölge düşürecektir. Bu bağlamda, antrenörlerin maçın skoruna bağlı kalmaksızın sakin kalması, centilmen davranması ve hoşgörülü olması önce kendisine sonra sorumlu olduğu kulübü, takımı, taraftarı ve futbola yarar sağlayacaktır.

Mevlana: “Kimseden sana kötülük gelmesini istemiyorsan; fena söyleyici, fena öğretici, fena düşünceli olma” der.

Doç. Dr. Recep CENGİZ

rcengiz1965@gmail.com

01.06.1965 Diyarbakır doğumlu. Lisans, Yüksek lisans ve Doktora eğitimini: Ankara Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor A.B.D.’da tamamladı.

Ulusal ve uluslararası bilimsel Kongre ve Sempozyumlarda 84 bildirisi bulunmaktadır.

Ulusal ve uluslararası spor bilimleri dergilerinde 45 yayınlanmış makalesi yer almıştır.

“O Küçe Senin Bu Küçe Benim”, “Kulübümüz Köklü, Camiamız Büyük Allah Kerim”, “Köşeli Yazılar”, “Top Patladı Şimdi Onarma Zamanı”, “İletişim”, “Sporda İletişim”, “Futbolda Yıldırma” ve “Her Sorun Futbola Gol Oluyor” kitaplarını yazdı.

TBMM ve bazı bakanlıklarda çeşitli komisyonlarda görev aldı. TMOK Fair Play Komisyonu üyesi.

Birçok ödül sahibi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Rekreasyon Anabilim Dalı Öğretim Üyesi olan yazar evli ve iki çocuk babası.